Het programma is onderdeel van een terugkerende reeks van Theater Rotterdam waarin ontmoeting, verbinding, heling én vieren centraal staan. Dresi fu yeye betekent letterlijk ‘medicijn voor de ziel’, vertaald vanuit het Sranantongo - een contacttaal die gesproken wordt in Suriname en haar diaspora. Deze betekenis vormt de kern van het programma: het biedt ruimte om samen te praten, te leren en te helen rondom onze gedeelde koloniale geschiedenis, in al haar complexiteit en meerstemmigheid.
Van spiritueel herstel tot verhalen van moed en kracht
Miljoenen mensen zijn voor generaties ontworteld en het slachtoffer geweest van het Nederlandse koloniale systeem. Mensen zijn het zeggenschap van het lichaam ontnomen, systemisch uitgebuit en vermoord. En de Nederlandse staat profiteerde volop. De impact is immens en werkt tot de dag vandaag door in onze samenleving.
Drie jaar na de komma van oud-premier Rutte reflecteren we samen op dit gedeelde verleden en de toekomst.
Hoe gaan we met deze pijnlijk geschiedenis om, een verleden dat na al die eeuwen zichtbaar en voelbaar is in de samenleving? Hoe ziet herstel eruit voor nazaten en de rest van de hedendaagse samenleving? En wat kunnen we leren van de geschiedenis voor het koloniale verleden? Met performances en dialoog brengt Theater Rotterdam deze onderwerpen ter tafel.
“Zie nationale geschiedenis als een mensenleven. Niemands levensverhaal bestaat enkel uit hoogtepunten.” Volgens hoogleraar Afro-Caribische geschiedenis Alex van Stipriaan willen de meeste mensen zich bij de good guys voegen en het dieptepunt van slavernij niet onder ogen zien. Maar om wie vooruit wil moet de geschiedenis bestuderen. Je moet weten wat is behouden en wat is doorgegeven.
In gesprek met de bredere Afrikaanse diaspora en de stad
Samen met experts, kunstenaars en het publiek verkennen we de diverse interpretaties van het thema herstel in relatie tot het gedeelde slavernijverleden. De een verbindt ‘herstel’ met juridische en financiële mogelijkheden, en voor de ander heeft het begrip een sterke spirituele betekenis. Toch is het slavernijverleden waar iedereen over kan reflecteren.
Door de lens van kunst en erfgoed verkennen we het leven in het spoor van slavernij en laten we ons inspireren door de pre-koloniale tijd, een verleden dat velen bij ons dragen. We halen kracht uit de verhalen, voorouders en culturen met wortels op het Afrikaanse continent. De sprekers en het publiek gaan met elkaar in gesprek over de verhalen die de tand des tijds hebben doorstaan en hoe we nog in contact staan met onze voorouders en het gedeelde verleden.
Sprekers en artiesten
Moderator Mahutin Awunou ontvangt de volgende gasten: Angie Vliese, Prof. Dr. Alex van Stipriaan, Dionne Abdoelhafiezkhan, Joancy Breeveld, Richard Kofi, Joya Mooi, Mrisi en Les Mybalés.
Mahutin Awunou is de moderator bij deze editie van Dresi fu yeye. Als gespreksleider heeft Awunou ruim tien jaar ervaring op het gebied van diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid binnen de cultuursector en het onderwijs. Ze was projectleider bij Art & Community in het BijlmerParktheater (2013) en doceerde ruim tien jaar bij de opleiding Social Work aan de Hogeschool van Amsterdam (HvA). Thema’s als identiteit, sense of belonging, anti-racisme en dekolonisatie vormen dan ook de rode draad door haar werk. Awunou is ook mede-oprichter van SeSi Community Center aan de HvA (2018), een initiatief ter bevordering van inclusieve leeromgevingen.
Bij binnenkomst verzorgt Angie Vliese volgens traditie een swit watra-reiniging van de handen. Deze rituele handwassing is in de Surinaamse cultuur een symbolische handeling die staat voor zuivering, respect en het met een open mind betreden van het programma. Iedereen krijgt de gelegenheid de handen te wassen, waarbij het swit watra met een kalebas over de handen wordt gegoten.
Professor Alex van Stipriaan is emeritus hoogleraar Caribische Geschiedenis en Cultuur aan de Erasmus Universiteit. Al decennialang verricht Van Stipriaan onderzoek naar en publiceert over het slavernijverleden in Suriname en de Nederlandse Cariben, evenals de erfenissen en doorwerkingen daarvan. In 2022 ontving hij de prestigieuze Dutilhprijs voor zijn boek Rotterdam in Slavernij. Als expert is hij betrokken bij verschillende projecten, waaronder tentoonstellingen van het Wereldmuseum Amsterdam over Marroncultuur en Zwart-Wit relaties in Nederland. Hij is mede-oprichter van het nationaal Slavernijmonument in Amsterdam en het monument in Rotterdam. Tijdens het programma geeft Professor Van Stipriaan een inleidende lezing over wat herstel in het kader van het slavernijverleden kan betekenen.
Zangeres en songwriter Joya Mooi en muzikant Mrisi bundelen hun krachten en schrijven samen twee nummers, speciaal voor dit programma. Joya Mooi is bekend om haar dromerige soundscapes in combinatie met poppy melodieën en inhoudelijke songteksten. De zangeres heeft wortels in Nederland en Zuid-Afrika en beweegt zich met name in de wereld van alternatieve R&B en indiepop. In 2025 ontving ze een Edison-nominatie voor haar EP Open Hearts Deluxe. De Zuid-Afrikaanse artiest Mrisi is een multigetalenteerde instrumentalist, pianist en vocalist, die menig internationale podia heeft bekleed. Zijn roots zijn onlosmakelijk verbonden met zijn muziek, waardoor hij moeiteloos Zuid-Afrikaanse ritmes combineert met jazz piano en zelfs Britse drill en housemuziek.
Panelgesprek
De Arnhemse kunstenaar en curator Richard Kofi is het artistieke brein achter het kunstwerk voor TR herdenkt & viert Keti Koti. Kofi maakt met name gebruik van teken- , video- en collagetechnieken en laat in zijn werk het verleden en de toekomst samenkomen. In 2021 bekleedde hij ook de functie van Stadstekenaar van Amsterdam. Daarnaast is hij nu werkzaam als programmeur theater bij het Internationaal Theater Amsterdam. Samen met Simone Zeefuik presenteerde Kofi de podcast Project Wiaspora (2021) over verbeelding, vreugde, spiritualiteit, erfgoed, futurisme, film, theater, kunst en alledaagsheid. Voor de voorstelling Mi Pret'i Wowo (2024) creërde hij samen met componist Dizze Geetha animaties, tekeningen en een indringende soundscape.
Dionne Abdoelhafiezkhan is community-expert Als oprichter en managing partner van sociaal innovatiebureau IZI Solutions werkt zij aan cultuur- en gedragsverandering, gericht op gelijkwaardigheid, rechtvaardigheid en representatie. Ze is mede-initiatiefnemer van Controle Alt Delete, een organisatie die zich inzet tegen etnisch profileren en buitenproportioneel politiegeweld via onderzoek, publieke bijeenkomsten, documentaires en beleidsbeïnvloeding. Daarnaast is zij mede-initiatiefnemer van het Zwart Manifest, een actieplan voor politieke en maatschappelijke verbetering van de positie van Zwarte mensen in Nederland.
Joancy Breeveld is advocaat en eigenaar van Breeveld Advocatuur. Sinds 2007 staat zij cliënten bij in complexe civiele zaken, met een bijzondere focus op familie- en arbeidsrecht. Daarnaast voerde zij diverse maatschappelijke procedures, waaronder een kort geding tegen de Nederlandse Staat namens Afro-Surinaamse organisaties over de wijze waarop de excuses voor het slavernijverleden tot stand kwamen. Geboren in Utrecht als dochter van Surinaamse ouders en opgeleid aan de Universiteit van Amsterdam, combineert zij juridische scherpte met een sterk gevoel voor sociale rechtvaardigheid. Als sociaal betrokken advocaat maakt zij zich al jaren hard voor mensen die tegenover machtige instituties staan en pleit zij voor gelijke toegang tot het recht. Haar missie is mensen die zich buitengesloten of machteloos voelen weer een stem en positie te geven in de samenleving.
Het programma is onderdeel van TR herdenkt & viert: Keti Koti. Vind het volledige programma voor 26 en 27 juni bij TR8 op onze website.
